هولوگرام چیست و چطور از جعل جلوگیری میکند؟
حدود ۳ دقیقه مطالعه
برچسبی که با تغییر زاویه نور، تصویرش دگرگون میشود. این سادهترین تعریف هولوگرام است. اما تفاوت اصلی جای دیگری است. در چاپخانه، رنگ روی کاغذ مینشیند؛ در تولید هولوگرام، ساختار میکروسکوپی سطح فلزی تغییر میکند تا نور را بشکند. به همین دلیل هیچ اسکنر یا چاپگری در دنیا نمیتواند از روی آن کپی کند. جعلکننده شاید بتواند ظاهر رنگها را شبیهسازی کند، اما رفتار نور در لایههای هولوگرام قابل تقلید نیست.
هولوگرام چطور ساخته میشود
تولید با یک قطعه فلزی به نام شیم شروع میشود. طرح امنیتی با لیزر روی این فلز حکاکی میشود و بعد با فشار و حرارت، این طرح روی لایه نازک متالایز مینشیند. هزینه اصلی و زمانبر تولید، همین ساخت شیم است. به همین دلیل سفارش تیراژ پایین برای هولوگرام اختصاصی، اغلب هدر دادن بودجه است. قیمت تمام شده هر برچسب در تیراژ کم چنان بالا میرود که منطق اقتصادی ندارد. برای کارهای گذری و ارزان، مدلهای دیگری در بازار هست، اما برای اعتبار یک برند، شیم اختصاصی تنها راه است.
هولوگرام عمومی و اختصاصی
هولوگرام عمومی طرحی آماده دارد. در بازار موجود است و سریع به دست میرسد. اما یک ایراد بزرگ دارد: جعلکننده هم به همان طرح در بازار دسترسی دارد. اگر هدف فقط زیبایی یا بستهبندی معمولی است، مدل عمومی کار را راه میاندازد. اما برای امنیت واقعی، هولوگرام اختصاصی لازم است. در مدل اختصاصی، لوگو و نام شرکت در تار و پود برچسب حک میشود. چون شیم این کار فقط برای یک سفارشدهنده ساخته شده، ضریب امنیت به شدت بالا میرود.
امکانات جانبی برای امنیت بیشتر
- شماره سریال: درج شماره سریال باعث میشود هر محصول شناسنامه داشته باشد. این کار برای مدیریت انبار و پیگیری مرجوعیها ضروری است.
- کد QR: مشتری با موبایل کد را اسکن میکند تا از اصالت کالا مطمئن شود. یک نکته فنی اینجا وجود دارد: اگر طرح هولوگرام شلوغ باشد، بازتاب نور ممکن است مانع خواندن کد توسط دوربین گوشی شود. طراحی باید دقیق باشد.
- اثر تخریبشونده: این برچسبها طوری ساخته میشوند که در صورت تلاش برای کندن، لایه متالایز از لایه پلاستیکی جدا شود. برچسب تخریبشونده (که در بازار به آن تمپر هم میگویند) اجازه نمیدهد کسی هولوگرام را از روی یک محصول اصیل بردارد و روی کالای تقلبی بچسباند.
ترکیب این موارد، هولوگرام را از یک برچسب تزئینی به یک ابزار نظارتی تبدیل میکند. چسب این برچسبها هم رفتار ثابتی ندارد. برای مثال، روی جعبههای مقوایی که روکش سلفون حرارتی دارند، چسب خیلی سریعتر و محکمتر از مقوای بدون روکش عمل میکند. یا اگر اپراتور چسباندن، برچسب را روی بدنه سرد ظرفی که تازه از انبار رسیده فشار دهد، احتمال بلند شدن لبههای برچسب بعد از چند ساعت وجود دارد. سطح باید تمیز و همدما با محیط باشد.
کاربرد در صنایع مختلف
هولوگرام در صنایعی که حاشیه سود کالای تقلبی در آنها بالاست، نقشی حیاتی دارد. این موضوع در لوازم آرایشی و بهداشتی و لوازم یدکی خودرو به وضوح دیده میشود. همچنین در بازار دارو، مکملهای ورزشی، زعفران و محصولات صادراتی، قطعات یدکی خودرو و لوازم الکترونیکی، وجود هولوگرام اولین نشانه برای اعتماد خریدار است. در محصولات صادراتی، هولوگرام نقشی فراتر از امنیت دارد. خریدار در بازار خارجی که شناختی از نام برند ایرانی ندارد، کیفیت بستهبندی و وجود نشان امنیتی را ملاک اعتبار کالا قرار میدهد.
هولوگرام کجا کافی نیست
هولوگرام اصالت کالا را تایید میکند، اما لزوماً نشاندهنده دستنخورده بودن محتویات نیست. اگر هدف این است که مصرفکننده بفهمد درِ جعبه یا ظرف قبلاً باز شده یا نه، لیبل VOID انتخاب دقیقتری است. برای پلمب کردن کیسهها، بشکهها یا جعبههای بزرگ در لجستیک نیز پلمب امنیتی کارایی بیشتری دارد. انتخاب بین این ابزارها به محل استفاده و نوع تهدید بستگی دارد. تفاوتهای فنی این محصولات در مقاله تفاوت این سه بررسی شده است.
برای بررسی دقیقتر ابعاد و رنگهای مختلف میتوانید به بخش صفحه هولوگرام نگاهی بیندازید. تصمیمگیری معمولاً بین دو گزینه است: استفاده از هولوگرام دایرهای عمومی برای کاهش هزینههای اولیه، یا سرمایهگذاری روی هولوگرام اختصاصی سهبعدی برای بستن راه هرگونه سوءاستفاده. در زمان استعلام قیمت، مشخص کردن جنس سطح چسباندن (پلاستیک، فلز یا کاغذ) به انتخاب نوع چسب مناسب کمک میکند.